‘Zolang het maar geen patent is’
Eenieder met een goed idee komt vroeg of laat met een belangrijk vraagstuk. De kwestie van het beschermen, vastleggen of hardmaken van je idee. Hoe zorg ik ervoor dat er niemand anders met mijn idee vandoor gaat? Of voorkom dat iemand anders met mijn harde werk gaat pronken? De optie die het meest voor de hand ligt is een patent aanvragen. Maar is dit wel zo slim?
Al geruime tijd terug waren wij van Socialive op de Frisjesdag aanwezig bij een lezing van een meneer wiens naam mij ontschoten is. Hij was in ieder geval verbonden aan het TV-programma ‘Het beste idee van Nederland’ en wist heel veel van patenten, octrooien, het vastleggen van je idee en wat daar allemaal bij komt kijken. Hoewel ik zijn expertise en ervaringen niet in twijfel trek, had ik toch serieuze bedenkingen bij de dingen die hij verkondigde. In ieder geval wist ik zeker dat dit absoluut niet de weg was die ik met Socialive wilde bewandelen.
Je moet je voorstellen dat een gemiddeld patent laten opstellen je al gauw €6.000,- kost. Dan heb je overigens alleen nog maar dekking in Nederland. Er heeft zich dan iemand van het octrooibureau over gebogen die een opleidingstraject van ongeveer 10 jaar erop heeft zitten. Dit geeft wel weer aan hoe complex die hele wereld is geworden. Enfin, wil je Europese of zelfs wereldwijde dekking, dan kun je voor de vertaalkosten en verwerkingskosten rustig doortellen tot €45.000,- en meer. Welke doorsnee studerende of werkende uitvinder of ideaspinner heeft zulke astronomische bedragen nou even rondslingeren? En stel dat je het leent of hebt, wie geeft je de garantie dat je idee wat wordt? Met andere woorden, ga je dat geld er ooit uit halen? Bovendien heb je daarna alleen nog maar het recht, zie het in de rechtzaal bij schending nog maar eens te krijgen.
Nee, patenten waren zeker uit den boze voor ons. We besloten te gaan kijken naar een ander alternatief, welke beter aansluit bij onze visies op ondernemerschap.
1. Belastingdienst: first come, first serve
Het grappige is dat waarschijnlijk niemand aan de Belastingdienst denkt bij het vastleggen van een idee, en toch is het zo. Bij de Belastingdienst heeft iedereen, jong/oud, particulier/bedrijf, wel geld/geen geld, het recht om een document in te leveren waarop een idee of product beschreven staat. De Belastingdienst neemt dit document in bewaring en zet er een stempel op met datum van ontvangst. De invulling van het document ben je geheel en al zelf verantwoordelijk voor en kan zo juridisch zijn als jij nodig acht. Alle grotere belastingkantoren bieden deze mogelijkheid en vragen hiervoor een nihil bedrag of soms zelfs helemaal niets!
Dé oplossing voor het patent? Niet helemaal. Het inleveren bij de Belastingdienst wil alleen aangeven dat jij denkt de eerste te zijn met dat idee. Er wordt in geen geval gekeken naar de inhoud, de claims die hierin gedaan worden en of ze feitelijk juist zijn. Ze kunnen in een conflict echter wel dienen als een bewijsstuk. Stel iemand beweert al jaren met datzelfde idee bezig te zijn en beschuldigd jou van copyrightschending, dan dient hij te bewijzen dat hij eerder was. Heeft hij een maand eerder iets ingeleverd bij de Belastingdienst dat overeenkomt met jouw ingeleverde stuk, dan staat hij sterker in de zaak.
Ga gewoon eens langs bij de Belastingdienst voor meer informatie. Hier in Leeuwarden zit een alleraardigste vent die je veel verteld over hoe het werkt.
2. Trek je bek open
Als je marketing in orde is, kun je alles, maar dan ook alles claimen. In de VS is het bijvoorbeeld zo dat een idee niet meer gepatenteerd kan worden als het meer dan een jaar in het publieke domein heeft gezeten zonder dat er iets mee gedaan is. Dit noemt men prior art.
Dingen als Coca-Cola en de Rubik’s Cube zijn nooit gepatenteerd. Ze waren er gewoon, het werd ‘gewoon’ bekend en door ‘gewoon’ goede marketing werd Coca-Cola de enige echte Cola en was je pas echt cool met een originele Rubik’s Cube.
Wat de bedenkers van deze producten hebben gedaan is simpelweg de wereld laten weten dat zij met dat idee op de proppen zijn gekomen. Iedereen die daarna daarmee aan de haal gaat zal op die manier lang zo veel respect niet verdienen als het origineel. Er zijn ontelbaar veel merken Cola, maar er is geen twijfel over wie de echte heeft. Microsoft heeft keer op keer dingen gejat van Apple, terwijl Apple telkens zijn uitvindingen zelf doet.
Wacht even, is dat zo? Of is Apple gewoon goed in het overstemmen van de originele makers… De revolutionaire multi-touch schermen komen bijvoorbeeld van een Noors bedrijf, en werden bedacht door pionier Jeff Han. Coverflow, de nieuwe weergave van albumart in iTunes en items in de Finder, was eerst een leuk hobbyprojectje, voordat Apple het opkocht.Vele tools en programma’s in Mac OS X zijn open source projecten die door Apple overgenomen, verbeterd, en opnieuw uitgebracht zijn onder een andere naam.
Met andere woorden: met goed de wereld laten weten wat je hebt bedacht, en met de juiste marketing strategie, kom je een heel eind.
Geen van de bovenstaande alternatieven bieden je hetzelfde als een patent. Dat is dan ook de reden van het bestaansrecht van een systeem als patenten en octrooien; als je echt bescherming wilt hebben van intellectuele eigendommen, is dat de weg. Maar je moet je afvragen of je dat echt wilt.
Erg goed stuk leest lekker weg.
En beantwoord veel vragen over patenten etc weer wat geleerd